Editor's choices of မောင်စိမ်းနီ

ပန်းနဲ့ လုပ်ထားတဲ့ တစ္ဆေ (စကားပြေများ) (နော်မန်၊ အရှင်အာဒိစ္စဝံသ၊ တော်လှန်ကဗျာ၊ ပိတောက်ပွင့်သစ်နှင့် မိုးရာသီ) (မောင်စိမ်းနီ) (ကဗျာ / အက်ဆေး / ပေးစာ / မိန့်ခွန်း / ဟောပြောချက်)

စာရေးသူ ဖြတ်သန်းခဲ့ရာ ဘဝခရီးတွင် ကြုံဆုံခဲ့ရသူများ၊ အမှတ်တရ အဖြစ်အပျက်များ၊ မျှဝေလိုသော အတွေးများကို ဆောင်းပါးများခွဲ၍ ရေးသားမျှဝေထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ထာဝရလင်းယုန် ဗန်းမော်တင်အောင် (၁၉၂၀ - ၂၀၂၀) (ဗန်းမော်တင်အောင် နှစ် ၁၀၀ ပြည့် အမှတ်တရစာစုများ) (မြသန်းတင့်, သော်တာဆွေ, ခင်မောင်ဇော်, လူထုဒေါ်အမာ, ဒဂုန်ဦးစန်းငွေ, ပါရဂူ, နတ်နွယ်, အောင်ဝေး, ဒဂုန်တာရာ, ထက်မြက်, ခင်ဆွေဦး, နေဦးဝေ, မောင်ညိုပြာ, မင်းကျော် (မလိခ), ဒေါင်းနွယ်ဆွေ, မောင်ဇေယျာ, တင်မိုး, အံ့မောင်, ဒေဝီသန့်စင်, မောင်သစ်လွင် (လူထု), ကိုလေးမြတ်, ကျော်သန်းမြင့် (ဗန်းမော်), မြတ်ဆွေ, ဆရာချိန် (ပဲခူး), ညွန့်သစ်, ဓနုဖြူကျော်ထွန်း, ကြူးနှစ်, မောင်စိမ်းနီ, နောင်ကျော်, တင်တင်ဦး, ခင်နှင်းဦး, မောင်စွမ်းရည်, တင်သန်းယု, လေထီးဦးအုန်းမောင်, ဇော်နောင်, မောင်ခိုင်မာ, နေသွေးနီ, ကောင်းဟိတ်, စည်သူမြသန်း, ဉာဏ်မောင်ချစ်, မောင်အောင်ပွင့်, ဗိုလ်မှူးချုပ်(ဟောင်း) ကျော်ဇော, အောင်မြိုင်, အောင်မော်, ဖိုးသံ (လူထု), ဝင်းတင့်ထွန်း, ခင်မြင့်အောင်, ထွန်းဝင်းငြိမ်း, ကျော်သက်ဟန်, တက္ကသိုလ်မောင်ယဉ်သူ, သခင်အုန်းမြင့်, ဇော်ဝင်းကို, မောင်လှဝင်း (မြင်းခြံ), မြတ်နိုး, မောင်တင်သစ်, အောင်မှူး, မောင်နွေထက်, ချစ်လှိုင်းဝေ, မောင်ကြူးရင့်, တိုက်ပွဲဝင် ရဲဘော်တစ်ဦး, ဧထွန်းမြင့် (မြစ်ဝကျွန်းပေါ်), နီဟိန်း, ရဲဘော်တစ်ဦး, ချမ်းမှိုင်းအောင်, မိဉာဏ် (ဒေါ်ခင်မာအေး), ကိုမြေ, မြတ်သင်း, ကိုဒေါင်းဝေ, အောင်မြင့်ဦး (မန္တလေး), မောင်ရိုး, ဝင်းလတ်, ကြယ်စင်မြစ်, လှနိုင်) (အတ္ထုပ္ပတ္တိ / ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်း)

လူတစ်ယောက်ရဲ့တန်ဖိုးကို သူဖြတ်သန်းကျော်လွှားနေတဲ့ခေတ်ကြီးက သူ့ပခုံးပေါ်တင်ပေးလိုက်တဲ့ သမို င်းပေးတာဝန်ကို သူဘယ်လောက် သယ်ပိုးထမ်းဆောင်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့အချက်နဲ့ တိုင်းတာရမှာပဲဟုဆိုသူ၊ ကျွန်တော့်ဘဝမှ အတ္တဆိုလို့ မခင်ဦးကို ချစ်ခဲ့တာတစ်ခုပဲရှိပါတယ်ဗျာဟု ရိုးရှင်းစွာ ဝန်ခံခဲ့သူ ထာဝရလ င်းယုန် ဗန်းမော်တင်အောင် (၁၉၂ဝ - ၂ဝ၂ဝ)၏ ပုံရိပ်လွှာကို ကလောင်ရှင်အသီးသီးတို့ကို ဆောင်းပါးတစ် ပုဒ်စီဖြင့် ပုံဖော်ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗန်းမော်တင်အောင် သို့မဟုတ် မုန်တိုင်းထဲကလူ (ဗန်းမော်တင်အောင် ရာပြည့်အမှတ်တရ) (မြသန်းတင့်, သော်တာဆွေ, ခင်မောင်ဇော်, လူထုဒေါ်အမာ, လူထုစိန်ဝင်း, လေးကိုတင်, ပါရဂူ, နတ်နွယ်, အောင်ဝေး, ဒဂုန်တာရာ, ဗန်းမော်တင်အောင်, ထက်မြက်, ခင်ဆွေဦး, နေဦးဝေ, မောင်ညိုပြာ, ဒေါင်းနွယ်ဆွေ, မောင်ဇေယျာ, တင်မိုး, အံ့မောင်, ဒေဝီသန့်စင်, မောင်သစ်လွင် (လူထု), ကိုလေးမြတ်, ဆရာချိန် (ပဲခူး), မိုဃ်းဇော်, မင်းသစ်, မောင်စိမ်းနီ, ဝင်းတင် (ဟံသာဝတီ), မောင်စွမ်းရည်, မောင်ခိုင်မာ, မောင်တင်ဆင့်, မောင်အောင်ပွင့်, ဗိုလ်မှူးချုပ်(ဟောင်း) ကျော်ဇော, အောင်မြိုင်, ဖိုးသံ (လူထု), ဝင်းတင့်ထွန်း, ထွန်းဝင်းငြိမ်း, သခင်အုန်းမြင့်, မုံရွာအောင်ရှင်, မောင်လှဝင်း (မြင်းခြံ), ဝင်းတင်ထွန်း, မောင်ဆေးရိုး, မောင်တင်သစ်, မောင်နွေထက်, မင်းဆွေနှစ် (မုံရွာ), တင်သန်းယု (သမီးကြီး), မိဉာဏ် (ဒေါ်ခင်မာအေး), ရဲဘော်စိုးချစ်, ကိုဒေါင်းဝေ, အောင်မြင့်ဦး (မန္တလေး)) (အတ္ထုပ္ပတ္တိ / ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်း, ကဗျာ / အက်ဆေး / ပေးစာ / မိန့်ခွန်း / ဟောပြောချက်, ဝတ္ထုရှည်, ဝတ္ထုတို)

‘လူတယောက်ရဲ့ တန်ဖိုးဟာ သူ ဖြတ်သန်းကျော်လွှားနေတဲ့ ခေတ်ကြီးက သူ့ပခုံးပေါ် တင်ပေးလိုက်တဲ့ သမိုင်းတာဝန်ကို သူ ဘယ်လောက် သယ်ပိုး ထမ်းရွက်ခဲ့တယ် ဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ တိုင်းတာရမှာပဲ’ ဆိုသည့် စကားဖြင့် မော်ကွန်းရေးထိုးခဲ့သူ ဗန်းမော်တင်အောင်၏ ဘဝကို ထင်ဟပ်စေသည့် ဆောင်းပါးများ၊ သူကိုယ်တိုင် ရေးသားခဲ့သည့် ဆောင်းပါးနှင့် ဝတ္ထုများ စုစည်းမှု စာအုပ်ဖြစ်သည်။

ဒဂုန်တာရာ အမှတ်တရစာတမ်း အလွမ်းစာစု (မောင်သာမည, နိုင်ဇော်, လေးကိုတင်, ပါရဂူ, မောင်သာနိုး, ဦးတင်ဦး (ကျူရှင်), အောင်ဝေး, သစ္စာနီ, ကြည်နိုင်, မောင်ခိုင်လတ်, စိုးမြင့်သိန်း, အံ့မောင်, ကိုခါး (ကွမ်းခြံကုန်း), အောင်ဇင်မင်း, မောင်စိမ်းနီ, နောင်ကျော်, တင်တင်ဦး, မောင်ကြည်သာ (တောင်တွင်း), မောင်ညီညွတ်, မောင်စွမ်းရည်, စမ်းစမ်းတင်, မောင်ခိုင်မာ, ခရမ်းပြာထက်လူ, ကိုလေး (အင်းဝဂုဏ်ရည်), နိုင်မွန်အောင်သွင်, မောင်အောင်ပွင့်, သားကြီးမောင်ဇေယျ, မော်လင်း, သခင်ဗဟိန်း, မြင့်ဆန်း, ထွန်းဇော်ဌေး, ရွှေညာခိုင်စိုး, လင်းခါး, မောင်နွေထက်, မင်းဆွေနှစ် (မုံရွာ), မြမြင့်မိုရ်, ကေတုဘုန်းမော်, နွယ် (စစ်တွေ), မောင်ခင်သာ, ဟင်္သာတမောင်နွယ်ထွဋ်) (အတ္ထုပ္ပတ္တိ / ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်း)

စာရေးဆရာ၊ နိုင်ငံရေးသမားအပါအဝင် ဘဝစုံကို ဖြတ်သန်းခဲ့ဖူးသူ ဆရာဒဂုန်တာရာအား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် စာရေးဆရာများ၊ နိုင်ငံရေးသမားများက ဆောင်းပါး၊ ကဗျာများဖြင့် ဂုဏ်ပြုရေးသားပေးထားကြခြင်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာကဗျာ လက်ရွေးစင်ဆောင်းပါးများ (တာရာမင်းဝေ, မြသန်းတင့်, ဇော်ဂျီ, မောင်ခင်မင် (ဓနုဖြူ), အောင်သင်း, မင်းသုဝဏ်, မောင်သာနိုး, အောင်ဝေး, တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်, ဒဂုန်တာရာ, ဇော်ဇော်အောင်, သစ္စာနီ, မောင်သွေးသစ်, မောင်သာချို, မောင်ဒေး, တင်မိုး, ဇေယျာလင်း, မောင်ခိုင်လတ်, နေမျိုး, ငြိမ်းအေးအိမ်, အံ့မောင်, အောင်ဇင်မင်း, မင်းခက်ရဲ, အောင်ချိမ့်, ညီမင်းညို, မောင်စိမ်းနီ, လွန်းဆက်နိုးမြတ်, မောင်မောင်ဇေယျ, မောင်စွမ်းရည်, ညိုသစ်, မြဇင်, စေတ, မောင်ပြည့်မင်း, မောင်ယုပိုင်, မင်းနဒီခ, မောင်သိန်းဇော်, တည်တံ့ (GBK), မုံရွာအောင်ရှင်, မောင်နွေထက်, မင်းဆွေနှစ် (မုံရွာ), မောင်သင်းခိုင်, ငြိဏ်းဝေ, ပန်ဒိုရာ, အောင်ရင်ငြိမ်း, ဖြူမွန်, မျိုးသန့်, အောင်ခင်မြင့်, မြမြင့်မိုရ်, မင်းလှညွန့်ကြူး, မောင်ဇေတု) (ကဗျာ / အက်ဆေး / ပေးစာ / မိန့်ခွန်း / ဟောပြောချက်)

မြန်မာကဗျာဆရာအချို့၏ ကဗျာဆိုင်ရာဆောင်းပါးများ (၅ဝ) ပုဒ်ကို စုစည်း၍ စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ် မြန်မာကဗျာပေါ်တွင် စူးစူးနစ်နစ် စွဲစွဲလန်းလန်း ဖြတ်သန်းရေးသားနေကြသော လူငယ်ကဗျာဆရာများကို သမိုင်းကွင်းဆက်အဖြစ် မျိုးဆက်အဟောင်းအသစ် ချိတ်ဆက်ကာ မြန်မာကဗျာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ထုတ်ဝေထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း စာအုပ်စီစဉ်သူက ဆိုထားသည်။

အင်းဝက လူထုကဗျာဆရာ (သို့မဟုတ်) ကိုလေး (အင်းဝဂုဏ်ရည်) (အသက် (၈၀) ပြည့် အမှတ်တရ) (ညီပုလေး, ချစ်စရာ, မောင်မိုးသူ, မောင်သာနိုး, ခင်ခင်ထူး, နေဝင်းမြင့်, ဝင်းဝင်းမြင့် (နန်းတော်ရှေ့), စိုးနိုင် (မန္တလေးတက္ကသိုလ်), နုနုရည် (အင်းဝ), ဆူးငှက်, ကျော်ရင်မြင့်, တင်မိုး, ယဉ်ယဉ်နု (မန္တလေး), နေမျိုး, အံ့မောင်, ညီစေမင်း, မောင်သစ်လွင် (လူထု), အောင်ဇင်မင်း, မောင်ကြည်သာ, မောင်စိမ်းနီ, ညိုထွန်းလူ, မောင်ဘနောက်, ဝင်းတင် (ဟံသာဝတီ), သင့်နော်, ဂျိုဇော်, မောင်စွမ်းရည်, သိုက်ထွန်းသက်, မဝင့် (မြစ်ငယ်), မကို, မေမောင်, ကိုငြိမ်း (မန္တလေး), ကိုလေး (အင်းဝဂုဏ်ရည်), အရှင်သုမင်္ဂလ (စစ်ကိုင်း), သူရဦးတင်ဦး, ရွှေနောင်ရိုး (မန္တလေး), စံညိမ်းဦး, ဥက္ကာကျော်, မုံရွာအောင်ရှင်, မောင်သာပို, မောင်သင်းပန်, မောင်နွေထက်, မင်းဆွေနှစ် (မုံရွာ), ကိုထက် (ရေဦး), မောင်မှိုင်းလွင် (အင်းဝ), မောင်သင်းထုံ (ကျောက်မဲ), လေရူး, ရာစိုး (လူမှု), မောင်သင်းဝေ, မြတ်မင်းသူ, တင်ညွန့်မြိုင် (သာစည်), ညိုဦးလွင်, စီးမြစ် (RR), မောင်ကြည်သော် (ကောလင်း), မောင်ကြော့ဦး, ဖုန်းမြင့်အောင် (မန္တလေး), တက္ကသိုလ်မောင်ထွန်းဝေ, မန္တလေးမောင်အောင်ခင်, မနီတာ, ချစ်မောင် (အဝကျွန်း), ထင်ပေါ်, ဌေးကြည် (စလင်း), မောင်ရဲနွေ, ပြည့်ဖြိုးသီ, မင်းဒီသော်, ဝေအောင် (အင်းဝ)) (အတ္ထုပ္ပတ္တိ / ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်း)

အာဏာရှင်ထမ်းပိုး ခါချရန်အတွက် ကဗျာလက်နက်ကိုင်စွဲလျက် သမိုင်းက ပခုံးပေါ်တင်ပေးလိုက်သည့်တာဝန်ကို ကျေပွန်ခဲ့သူ၊ အာဏာရှင်အဆက်ဆက်၏ ငွေမင်သုတ်သည့်ကြားက မင်နီသားသည့်ကြားက “ကဗျာမရေးရ”ကလောင်ကို အကျဉ်းချသည့်ကြားက ကဗျာများစွာကို ဇွဲလုံ့လစေတနာများဖြင့် လက်ဖျားခါလောက်အောင် ရေးသားလျက်ရှိသူ ကိုလေး (အင်းဝဂုဏ်ရည်)၏ အသက် (၈ဝ) ပြည့် အမှတ်တရအဖြစ် သူ၏ စာပေရောင်းရင်းများ၊ တပည့်များက ကဗျာ၊ ဆောင်းပါးများဖြင့် ရေးသားဂုဏ်ပြုထားကြခြင်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကိုးဦးမြောက်နှင့် ၅၄ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံး အရပ်သားသမ္မတ ဦးထင်ကျော် (ခင်စောတင့်, ညီပုလေး, အံ့မောင်, မောင်သစ်လွင် (လူထု), မောင်စိမ်းနီ, ဒလဘန်း, ပြည်သွေးနိုင်, မိုဃ်းလင်း (ဖိုးလေး), ကိုဝ, ဇော်လင်း) (အတ္ထုပ္ပတ္တိ / ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်း)

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကိုးဦးမြောက်နှင့် ၅၄ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံး အရပ်သားသမ္မတ ဖြစ်သော ဦးထင်ကျော်၏ ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်း၊ သမ္မတကြီးကတော် ဒေါ်စုစုလွင်၏ ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်း၊ သမ္မတကြီး၏ ဖခင် မြန်မာအမျိုးသားစာဆို ဆရာကြီးမင်းသုဝဏ်၏ ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်း၊ သမ္မတကြီး၏ ယောက္ခမဖြစ်သူ ဦးလွင်၏ ကိုယ်ရေးမှတ်တမ်းအပြင် သမ္မတကြီးအပေါ် စာရေးဆရာများ၏ အမြင်သဘောထားတို့ကို စုစည်းဖော်ပြပေးထားသော စာအုပ်ဖြစ်သည်။

မိုးလုံးမှိုင်း စာပေအနုပညာ (အတွဲ ၃) (လူထုဒေါ်အမာ, နေဦးဝေ, ကိုလေးမြတ်, မောင်စိမ်းနီ, မောရူးဆိုး, စေတ, သီအို, ကြည်ဇော်အေး, ကဲဆုသာ, ထွန်းဝင်းငြိမ်း, နေလအောင်, လှိုင်းသစ်, လင်းခါး, ဇေလင်းမောင်, ရဲဘော်တစ်ဦး, လင်းမိုးစွေ, ပန်းချီစိုးနိုင်, လင်းမြတ်အိမ်, လကျ်ာဝင်း, အောင်မိုး, အောင်ထက်အောင်) (ကဗျာ / အက်ဆေး / ပေးစာ / မိန့်ခွန်း / ဟောပြောချက်)

ကလောင်စုံတို့၏ ကဗျာ၊ ရသစာတမ်း၊ ဝတ္ထုတို၊ စာပေဝေဖန်ရေး၊ ဘာသာပြန်ဝတ္ထုတို၊ ရုပ်ပုံလွှာဆောင်းပါး၊ စာပေဆောင်းပါးများကို လက်ရွေးစင် စုစည်းကာ စာအုပ်အဖြစ် ထုတ်ဝေထားခြင်း ဖြစ်သည်။

မှိုင်းကထာ မှိုင်းကဗျာ (မဟာမှိုင်းအလွန် နှစ်ငါးဆယ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံ ကဗျာဆရာသမဂ္ဂက စီစဉ်ထုတ်ဝေသည်။) (ရွှေဥဒေါင်း, လူထုဒေါ်အမာ, ဇော်ဂျီ, မင်းသုဝဏ်, သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း, ဒဂုန်တာရာ, ဇော်ဇော်အောင်, သစ္စာနီ, မောင်ဇေယျာ, တင်မိုး, သန်းစိုးနိုင်, အံ့မောင်, မင်းထက်မောင်, မောင်စိမ်းနီ, မောင်ညီညွတ်, မောင်စွမ်းရည်, ကိုလေး (အင်းဝဂုဏ်ရည်), မောင်လင်းရိပ်, မိုးဦးဆွေညိမ်း, စံညိမ်းဦး, ထွန်းဝင်းငြိမ်း, နိုင်ဦးကို, မှိုင်း (ဆေး - ၂), ကြည်အောင်) (အတ္ထုပ္ပတ္တိ / ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်း, ကဗျာ / အက်ဆေး / ပေးစာ / မိန့်ခွန်း / ဟောပြောချက်)

ငြိမ်းချမ်းရေးဗိသုကာ ဆရာကြီးသခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ ဘဝနှင့် စာပေအပေါ် လေးမြတ်စွာ ကထာဖွဲ့ထားသည့်စာများ၊ ကဗျာများ၊ ဆရာကြီးကိုယ်တိုင် ရေးသားခဲ့သည့် မဟာကဗျာ လေးချိုးကြီးများထဲမှ လက်ရွေးစင်လက်ရာမွန်လေးချိုးများကို ဤစာအုပ်တွင် ဖတ်ရှုလေ့လာကြရမည် ဖြစ်သည်။

အရေးတော်ပုံတပ်သား ဟံသာဝတီ ဦးဝင်းတင် အမှတ်တရပုံရိပ် (မြသန်းတင့်, လူထုစိန်ဝင်း, ဖေမြင့်, မောင်မိုးသူ, မောင်ဝံသ, ဒဂုန်တာရာ, ထက်မြက်, တင်မိုး, ရဲမြလွင်, ဝင်းထွဋ်ဇော်, စိုးအုပ်, မသီတာ (စမ်းချောင်း), မောင်စိမ်းနီ, မောင်စွမ်းရည်, ကိုလေး (အင်းဝဂုဏ်ရည်), အညတရဘိက္ခု, မင်းကိုနိုင်, မော်လင်း, မောင်ဌေးဦး (စိန်ဂျွန်း), ကိုရာဇာ, ပဲ့တင်သံအယ်ဒီတာအဖွဲ့, သူရဦးတင်ဦး, ဌေးအောင်ကို, ဖျာပုံနီလုံဦး, ဇင်လင်း, မုံရွာအောင်ရှင်, မျိုးမြင့်ညိမ်း, ထင်လင်းဦး (Wisdom Villa), မိုးမခမီဒီယာ, မိုးထွန်း, ဂျေလှသင်, သတင်းလူသား, လူထွန်း, ယမင်းမြတ်အေး) (အတ္ထုပ္ပတ္တိ / ကိုယ်တွေ့မှတ်တမ်း)

ဝါရင့်သတင်းစာဆရာကြီးလည်းဖြစ်၊ မိမိ၏ နိုင်ငံရေးယုံကြည်ချက်ကို မစွန့်လွှတ်ဘဲ ဒီမိုကရေစီရရှိရေးအတွက် ကွယ်လွန်ချိန်အထိ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သူ အရေးတော်ပုံတပ်သား ဟံသာဝတီ ဦးဝင်းတင်အကြောင်းကို သူ၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များက ကဗျာများ, ဆောင်းပါးများဖြင့် ဂုဏ်ပြုရေးသားထားကြခြင်း ဖြစ်သည်။